رهبران اروپا ممنوعیتهای ویزای آمریکا را محکوم کردند؛ تنش بر سر «سانسور» بالا گرفت
رهبران اروپایی از جمله امانوئل مکرون، پس از اعمال ممنوعیت ویزا توسط آمریکا علیه پنج چهره برجسته اروپایی که در قلب کمپین معرفی قوانینی برای تنظیم شرکتهای فناوری آمریکایی قرار داشتند، واشنگتن را به «اجبار و ارعاب» متهم کردند. ممنوعیتهای ویزا روز سهشنبه برای تیری برتون، کمیسر سابق اتحادیه اروپا و یکی از معماران قانون خدمات دیجیتال (DSA) اتحادیه اروپا، و چهار فعال مبارزه با اطلاعات نادرست، از جمله دو نفر در آلمان و دو نفر در بریتانیا، اعمال شد. دیگر افراد هدف قرار گرفته عبارتند از: عمران احمد، مدیر اجرایی بریتانیایی مرکز مقابله با نفرت دیجیتال مستقر در آمریکا؛ آنا-لِنا فون هودنبرگ و ژوزفین بالون از سازمان غیرانتفاعی آلمانی HateAid؛ و کلر ملفورد، یکی از بنیانگذاران شاخص اطلاعات نادرست جهانی (Global Disinformation Index). مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، در توجیه ممنوعیتهای ویزا در پلتفرم X نوشت: «برای مدت بسیار طولانی، ایدئولوگها در اروپا رهبری تلاشهای سازمانیافته برای اجبار پلتفرمهای آمریکایی به مجازات دیدگاههای آمریکایی که با آنها مخالف هستند را بر عهده داشتهاند. دولت ترامپ دیگر این اقدامات فاحش سانسور فراسرزمینی را تحمل نخواهد کرد.» آلمان، اسپانیا، بریتانیا و گروهی از مقامات اتحادیه اروپا به رئیسجمهور فرانسه در محکومیت این اقدام پیوستند و بروکسل اعلام کرد که میتواند «به سرعت و قاطعانه» علیه «اقدامات غیرموجه» واکنش نشان دهد. قانون خدمات دیجیتال (DSA) از سوی واشنگتن به عنوان شکلی از سانسور تلقی میشود، در حالی که رهبران اروپایی میگویند این مقررات برای کنترل سخنان نفرتپراکنانه ضروری است، اما این مناقشه تهدید میکند که بخشی از درگیری فرهنگی و سیاسی گستردهتر موجود بین دولت دونالد ترامپ و اروپا شود. هوش مصنوعی و فناوریهای دیجیتال همواره به احتمال زیاد به صحنه اصلی تقابل بین ایالات متحده و اروپا تبدیل میشدند، زیرا این فناوریها به طور فزایندهای در اعمال قدرت مرکزیتر میشوند. مکرون ممنوعیت ویزا را به شدت محکوم کرد. او در پلتفرم X نوشت: «این اقدامات به منزله ارعاب و اجبار با هدف تضعیف حاکمیت دیجیتال اروپا است.» وی افزود: «مقررات دیجیتال اتحادیه اروپا پس از یک فرآیند دموکراتیک و حاکمیتی توسط پارلمان اروپا و شورا تصویب شده است. این مقررات در اروپا برای تضمین رقابت عادلانه بین پلتفرمها، بدون هدف قرار دادن هیچ کشور ثالثی، و برای اطمینان از اینکه آنچه در دنیای آفلاین غیرقانونی است، در دنیای آنلاین نیز غیرقانونی باشد، اعمال میشود. قوانین حاکم بر فضای دیجیتال اتحادیه اروپا قرار نیست در خارج از اروپا تعیین شوند.» او بعداً افزود که با برتون، که فرانسوی است، صحبت کرده و از کار او تشکر کرده است. مکرون گفت: «ما تسلیم نخواهیم شد و استقلال اروپا و آزادی اروپاییها را حفظ خواهیم کرد.»
ژان-نوئل بارو، وزیر امور خارجه فرانسه، گفت: «مردم اروپا آزاد و مستقل هستند و اجازه نمیدهند قوانین حاکم بر فضای دیجیتالشان توسط دیگران به آنها تحمیل شود.» برتون، وزیر سابق دارایی فرانسه و کمیسر اروپایی بازار داخلی از سال ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۴، گفت: «آیا شکار جادوگران مککارتی بازگشته است؟ به یاد داشته باشید: ۹۰ درصد پارلمان اروپا – نهاد منتخب دموکراتیک ما – و تمام ۲۷ کشور عضو به اتفاق آرا قانون خدمات دیجیتال (DSA) را تصویب کردند. به دوستان آمریکایی ما: سانسور آن چیزی نیست که شما فکر میکنید.» اورسولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اتحادیه اروپا، گفت: «آزادی بیان اساس دموکراسی قوی و پر جنب و جوش اروپایی ماست. ما به آن افتخار میکنیم. ما از آن محافظت خواهیم کرد.» سخنگوی کمیسیون افزود: «در صورت لزوم، به سرعت و قاطعانه برای دفاع از استقلال نظارتی خود در برابر اقدامات غیرموجه پاسخ خواهیم داد.» در بریتانیا، دولت اعلام کرد که «کاملاً متعهد» به حفظ آزادی بیان است. قانون اتحادیه اروپا که در سال ۲۰۲۲ تصویب شد، پلتفرمهای بزرگ دیجیتال را ملزم میکند تا گامهایی را برای رسیدگی به خطرات آنلاین، از جمله انتشار محتوای غیرقانونی، سخنان نفرتپراکن و استفاده از اطلاعات نادرست برای دستکاری نتایج انتخابات، بردارند. پس از دو سال تحقیق، پلتفرم X متعلق به ایلان ماسک این ماه به دلیل مجموعهای از تخلفات عمدتاً مربوط به شفافیت، از جمله فریب کاربران در مورد بررسیهای تأیید و دسترسی محققان، ۱۲۰ میلیون یورو (۱۰۴ میلیون پوند) جریمه شد. واشنگتن گفت که اتحادیه اروپا محدودیتهای «ناموجهی» بر آزادی بیان اعمال میکند و محدودیتهای فراسرزمینی قانون خدمات دیجیتال برای تضعیف شرکتهای فناوری آمریکایی و شهروندان آمریکایی طراحی شده است. برتون با سیاستمدار فرانسوی دیگری به نام استفان سژورنه، که معاون اجرایی کمیسیون است، در سمت بازار داخلی اتحادیه اروپا جایگزین شد. سژورنه حمایت خود را از سلف خود ابراز کرد و گفت: «هیچ تحریمی حاکمیت مردم اروپا را خاموش نخواهد کرد. همبستگی کامل با او و تمام مردم اروپا که تحت تأثیر این موضوع قرار گرفتهاند.» سارا راجرز، معاون وزیر امور خارجه آمریکا در امور دیپلماسی عمومی، در تشریح این ممنوعیتها در روز سهشنبه، برتون را «معمار اصلی» قانون خدمات دیجیتال توصیف کرد. وزارت دادگستری آلمان اعلام کرد که دو فعال آلمانی از «حمایت و همبستگی» دولت برخوردارند و ممنوعیت ویزا غیرقابل قبول است و افزود که HateAid از افرادی که تحت تأثیر سخنان نفرتپراکن غیرقانونی دیجیتال قرار گرفتهاند، حمایت میکند. یوهان ویدهپول، وزیر امور خارجه آلمان، اظهارات مشابهی را در X تکرار کرد: «قانون خدمات دیجیتال به صورت دموکراتیک توسط اتحادیه اروپا برای اتحادیه اروپا تصویب شده است – این قانون اثر فراسرزمینی ندارد.» وزارت امور خارجه اسپانیا نیز اقدامات آمریکا را محکوم کرد و در بیانیهای گفت: «فضای دیجیتال امن، عاری از محتوای غیرقانونی و اطلاعات نادرست، یک ارزش اساسی برای دموکراسی در اروپا و مسئولیتی برای همه است.»
دنییس رادکه، نماینده پارلمان اروپا و عضو حزب دموکرات مسیحی آلمان (CDU) در این باره گفت: «هر کسی که این را سانسور بنامد، نظام قانون اساسی ما را نادرست معرفی میکند. قوانینی که میخواهیم در فضای دیجیتال در آلمان و اروپا از آنها پیروی کنیم، در واشنگتن تعیین نمیشوند.» وی افزود: «طرفداران ترامپ در اروپا این را به عنوان مبارزه برای آزادی بیان توجیه میکنند. دقیقاً کجا یک نظر سرکوب شده است؟ مبارزه برای آزادی بیان در قبال چین و روسیه کجاست؟ اینجا فقط بحث منافع تجاری و مبارزه با حاکمیت قانون در میان است.»
رافائل گلوکسمان، نماینده سوسیالیست پارلمان اروپا از فرانسه، در پیامی به روبیو اظهار داشت: «اروپا مدتهاست که در اجرای قوانین خود و دفاع از منافعش ضعیف عمل کرده است. شما انتخاب کردهاید که با مستبدان همدستی کنید و با دموکراسیها مقابله نمایید. زمان آن فرا رسیده که ما بایستیم. هر چقدر میخواهید در برابر پوتین زانو بزنید، ما اکنون دنیای آزاد هستیم.»
وی ادامه داد: «ما مستعمره ایالات متحده نیستیم. ما اروپایی هستیم، باید از قوانین، اصول و منافع خود دفاع کنیم. این تحریم رسوا علیه تیری برتون ادای احترامی به مبارزه او برای حاکمیت ماست. ما این مبارزه را با هم تا انتها ادامه خواهیم داد.»
این اختلاف، جدیدترین مورد از تنشها بین آمریکا و اروپا است. در ماه اوت، واشنگتن تحریمهایی را علیه نیکلاس یان گیلو، قاضی فرانسوی دادگاه کیفری بینالمللی، به دلیل هدف قرار دادن رهبران اسرائیل توسط این دادگاه و تصمیم قبلی برای تحقیق از مقامات آمریکایی اعمال کرد.
میشل دوکلو، دیپلمات ارشد سابق فرانسوی و پژوهشگر ارشد در موسسه مونتنی، با اشاره به سفر اخیر کریل دیمیتریف، فرستاده روسیه به میامی برای گفتگو درباره جنگ اوکراین، این اقدام را مایه تاسف خواند و گفت: «دیمیتریف در میامی جشن گرفت، ویزای آمریکا برای برتون رد شد: اروپا در حال تبدیل شدن به روسیه جدید برای واشنگتن است. این ما را به یاد دهه ۱۹۲۰ میاندازد - آمریکا به دشمن سابق [آلمان] به جای متحدان سابقش اولویت داد - اما بدتر.»
میکا بوستر، رئیس انجمن روزنامهنگاران آلمان، با HateAid مستقر در برلین ابراز همبستگی کرد و گفت: «این خالصترین شکل سانسور است، از نوعی که پیش از این تنها از رژیمهای خودکامه میشناختیم.»
ژان-نوئل بارو، وزیر امور خارجه فرانسه، گفت: «مردم اروپا آزاد و مستقل هستند و اجازه نمیدهند قوانین حاکم بر فضای دیجیتالشان توسط دیگران به آنها تحمیل شود.» برتون، وزیر سابق دارایی فرانسه و کمیسر اروپایی بازار داخلی از سال ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۴، گفت: «آیا شکار جادوگران مککارتی بازگشته است؟ به یاد داشته باشید: ۹۰ درصد پارلمان اروپا – نهاد منتخب دموکراتیک ما – و تمام ۲۷ کشور عضو به اتفاق آرا قانون خدمات دیجیتال (DSA) را تصویب کردند. به دوستان آمریکایی ما: سانسور آن چیزی نیست که شما فکر میکنید.» اورسولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اتحادیه اروپا، گفت: «آزادی بیان اساس دموکراسی قوی و پر جنب و جوش اروپایی ماست. ما به آن افتخار میکنیم. ما از آن محافظت خواهیم کرد.» سخنگوی کمیسیون افزود: «در صورت لزوم، به سرعت و قاطعانه برای دفاع از استقلال نظارتی خود در برابر اقدامات غیرموجه پاسخ خواهیم داد.» در بریتانیا، دولت اعلام کرد که «کاملاً متعهد» به حفظ آزادی بیان است. قانون اتحادیه اروپا که در سال ۲۰۲۲ تصویب شد، پلتفرمهای بزرگ دیجیتال را ملزم میکند تا گامهایی را برای رسیدگی به خطرات آنلاین، از جمله انتشار محتوای غیرقانونی، سخنان نفرتپراکن و استفاده از اطلاعات نادرست برای دستکاری نتایج انتخابات، بردارند. پس از دو سال تحقیق، پلتفرم X متعلق به ایلان ماسک این ماه به دلیل مجموعهای از تخلفات عمدتاً مربوط به شفافیت، از جمله فریب کاربران در مورد بررسیهای تأیید و دسترسی محققان، ۱۲۰ میلیون یورو (۱۰۴ میلیون پوند) جریمه شد. واشنگتن گفت که اتحادیه اروپا محدودیتهای «ناموجهی» بر آزادی بیان اعمال میکند و محدودیتهای فراسرزمینی قانون خدمات دیجیتال برای تضعیف شرکتهای فناوری آمریکایی و شهروندان آمریکایی طراحی شده است. برتون با سیاستمدار فرانسوی دیگری به نام استفان سژورنه، که معاون اجرایی کمیسیون است، در سمت بازار داخلی اتحادیه اروپا جایگزین شد. سژورنه حمایت خود را از سلف خود ابراز کرد و گفت: «هیچ تحریمی حاکمیت مردم اروپا را خاموش نخواهد کرد. همبستگی کامل با او و تمام مردم اروپا که تحت تأثیر این موضوع قرار گرفتهاند.» سارا راجرز، معاون وزیر امور خارجه آمریکا در امور دیپلماسی عمومی، در تشریح این ممنوعیتها در روز سهشنبه، برتون را «معمار اصلی» قانون خدمات دیجیتال توصیف کرد. وزارت دادگستری آلمان اعلام کرد که دو فعال آلمانی از «حمایت و همبستگی» دولت برخوردارند و ممنوعیت ویزا غیرقابل قبول است و افزود که HateAid از افرادی که تحت تأثیر سخنان نفرتپراکن غیرقانونی دیجیتال قرار گرفتهاند، حمایت میکند. یوهان ویدهپول، وزیر امور خارجه آلمان، اظهارات مشابهی را در X تکرار کرد: «قانون خدمات دیجیتال به صورت دموکراتیک توسط اتحادیه اروپا برای اتحادیه اروپا تصویب شده است – این قانون اثر فراسرزمینی ندارد.» وزارت امور خارجه اسپانیا نیز اقدامات آمریکا را محکوم کرد و در بیانیهای گفت: «فضای دیجیتال امن، عاری از محتوای غیرقانونی و اطلاعات نادرست، یک ارزش اساسی برای دموکراسی در اروپا و مسئولیتی برای همه است.»
دنییس رادکه، نماینده پارلمان اروپا و عضو حزب دموکرات مسیحی آلمان (CDU) در این باره گفت: «هر کسی که این را سانسور بنامد، نظام قانون اساسی ما را نادرست معرفی میکند. قوانینی که میخواهیم در فضای دیجیتال در آلمان و اروپا از آنها پیروی کنیم، در واشنگتن تعیین نمیشوند.» وی افزود: «طرفداران ترامپ در اروپا این را به عنوان مبارزه برای آزادی بیان توجیه میکنند. دقیقاً کجا یک نظر سرکوب شده است؟ مبارزه برای آزادی بیان در قبال چین و روسیه کجاست؟ اینجا فقط بحث منافع تجاری و مبارزه با حاکمیت قانون در میان است.»
رافائل گلوکسمان، نماینده سوسیالیست پارلمان اروپا از فرانسه، در پیامی به روبیو اظهار داشت: «اروپا مدتهاست که در اجرای قوانین خود و دفاع از منافعش ضعیف عمل کرده است. شما انتخاب کردهاید که با مستبدان همدستی کنید و با دموکراسیها مقابله نمایید. زمان آن فرا رسیده که ما بایستیم. هر چقدر میخواهید در برابر پوتین زانو بزنید، ما اکنون دنیای آزاد هستیم.»
وی ادامه داد: «ما مستعمره ایالات متحده نیستیم. ما اروپایی هستیم، باید از قوانین، اصول و منافع خود دفاع کنیم. این تحریم رسوا علیه تیری برتون ادای احترامی به مبارزه او برای حاکمیت ماست. ما این مبارزه را با هم تا انتها ادامه خواهیم داد.»
این اختلاف، جدیدترین مورد از تنشها بین آمریکا و اروپا است. در ماه اوت، واشنگتن تحریمهایی را علیه نیکلاس یان گیلو، قاضی فرانسوی دادگاه کیفری بینالمللی، به دلیل هدف قرار دادن رهبران اسرائیل توسط این دادگاه و تصمیم قبلی برای تحقیق از مقامات آمریکایی اعمال کرد.
میشل دوکلو، دیپلمات ارشد سابق فرانسوی و پژوهشگر ارشد در موسسه مونتنی، با اشاره به سفر اخیر کریل دیمیتریف، فرستاده روسیه به میامی برای گفتگو درباره جنگ اوکراین، این اقدام را مایه تاسف خواند و گفت: «دیمیتریف در میامی جشن گرفت، ویزای آمریکا برای برتون رد شد: اروپا در حال تبدیل شدن به روسیه جدید برای واشنگتن است. این ما را به یاد دهه ۱۹۲۰ میاندازد - آمریکا به دشمن سابق [آلمان] به جای متحدان سابقش اولویت داد - اما بدتر.»
میکا بوستر، رئیس انجمن روزنامهنگاران آلمان، با HateAid مستقر در برلین ابراز همبستگی کرد و گفت: «این خالصترین شکل سانسور است، از نوعی که پیش از این تنها از رژیمهای خودکامه میشناختیم.»